01.04.01 – මිනුම් උපකරණවල මූලධර්ම

0
651

වර්නියර් පරිමාණය

  • මීටර් කොදුවකින් මැනිය හැකි කුඩාම දිග 1 mm වේ.
  • සාමාන්‍යයෙන් යම් මිනුමක් 0.1mm දක්වා මැන ගැනීමට වර්නියර් පරිමාණය යොදා ගනී.

මෙය පරිමාණ දෙකකින් යුක්ත ය.

  1. ප්‍රධාන පරිමාණය (Main Scale)
  • මිලි මීටර් වලින් ලකුණු කර ඇත.

2. වර්නියර් පරිමාණය (Verniere Scale)

  • ප්‍රධාන පරිමාණය මත දෙපසට චලනය කල හැකි වන පරිදි නිපදවා ඇත.
  • ප්‍රධාන පරිමාණයේ 9mm ක ප්‍රමාණයක් වර්නියර් කොටස් 10 කට සමානව බෙදා මෙය නිපදවා ඇත.

ප්‍රධාන පරිමාණයේ එක් කොටසක දිග=1mm

වර්නියර් පරිමාණයේ එක් කොටසක දිග=9/10mm

කුඩාම මිනුම

  • ප්‍රධාන පරිමාණයේ කුඩා කොටසක හා වර්නියර් පරිමාණයේ කුඩා කොටසක් අතර වෙනස

මිනුම් උපකරණ වල පාඨාංක ලබා ගැනීමේදී ඇතිවන දෝෂ

ඒකාංග දෝෂ

  • උපකරණයක පැවතිය හැකි යම් දෝෂ හේතුවෙන් පාඨාංකයට ඇතිවන දෝෂ වේ .

අසම්පාත දෝෂය

  • උපකරණයේ ( මිනුම ලබාගන්නා පරිමාණය සහිත කොටසේ ) ඝනකමක් පැවතීම නිසා ලබාගන්නා පාඨාංකය දෝෂ සහිත එකක් විය හැකියි .
  • එය ඒකාංග දෝෂයක් වන අතර අසම්පාත දෝෂය ලෙස හඳුන්වනු ලබයි .

මූලාංක දෝෂය

  1. මෙය ද ඒකාංග දෝෂයකි.

අහඹු දෝෂ

  • ඒකාංග දෝෂ නිවැරදිව ගණනය කර එම දෝෂ ශෝධනය කළ පසු ඉතිරි වන දෝෂයි.
  • යම් පාඨාංක ගැනීමේ දී ආසන්න අගයකට කියවා ගනු ලැබේ. එවිට ඇති වන දෝෂ ද අහඹු දෝෂ ගණයට වැටේ.

උදා :

  • දෝෂ සහිත මිනුම් වල නිරවද්‍යතාව තහවුරු කිරීම සහ දෝෂ අවම වන ආකාරයට පරාසයක් ලබා දී ඇති වන දෝෂ නිවැරදි කළ හැක .

උදා :

උපරිම දෝෂය ගණනය කළ හැකි ක්‍රම :

භාගික දෝෂය

  • බොහෝ උපකරණ වල උපකරණයේ දෝෂය ලෙස සලකන්නේ උපකරණයේ කුඩාම මිනුමයි .

ප්‍රතිශත දෝෂය

  • සාමාන්‍යයෙන් මිනුමක් සුදුසු යැයි පිළි ගැනෙන්නේ මිනුම ලබා ගැනීමේ දී සිදු වන දෝෂ ප්‍රතිශතය 1% ක් හෝ ඊට වඩා අඩු නම් පමණි.
  • ඒ අනුව මීටර් රූලක් සුදුසු වන්නේ 10cm ට වඩා විශාල දිගක් මැනීමට පමණි.

Video links:

මිනුම් උපකරණ හැඳින්වීම/දෝෂ වර්ග/වර්නියර් කැලිපරය භාවිතය හා ඒ ආශ්‍රිත පසුගිය විභාග ප්‍රශ්න සාකච්ඡා කිරීම
මයික්‍රෝ මීටර් ඉස්කුරුප්පු ආමානය/ගෝල මානය/පාඩම ආශ්‍රිත ගැටළු

Results

#1. පහත මිනුම් වලින් වැඩිම ප්‍රමාණයක් වඩාත් නිවැරදිව මැනිය හැකි විද්‍යාගාර උපකරණය වන්නේ , • කුඩා ලෝහ ගෝලයක විෂ්කම්භය • සිහින් කම්බියක විෂ්කම්භය • සිහින් රබර් නලයක විෂ්කම්භය • තුනී තහඩුවක ඝනකම • ගෝලමානයේ තැටියක විෂ්කම්භය

#2. විද්‍යාගාරයේ ඇති මිනුම් උපකරණ කිහිපයක් භාවිතයෙන් ලබා ගත් මිනුම් 3ක් පහත දැක්වේ . • 7.80cm • 2.32mm • 2.45cm • මෙම මිනුම් ලබාගත් මිනුම් උපකරණ පිළිවෙළින් විය හැක්කේ ,

#3. එක්තරා තඹ කම්බියක විෂ්කම්භය ධන මූලාංක වරදක් ඇති වර්නියර් කැලිපරයක් භාවිතයෙන් ලබාගන්නා ලදී .ඉන් පසු එම කම්බියම කැලිපරය මෙන් කුඩා මිනුමක් ඇති මයික්‍රෝ මීටර් ඉස්කුරුප්පු ආමානයක් මගින් විෂ්කම්භය මැන්න විට එකම පාඨාංකය ලැබේ. මීට හේතුව විය හැක්කේ , a) වර්නියර් කැලිපරයේ හනු අතර තෙරපීමෙන් කම්බියේ විෂ්කම්භය අඩු විය . b) ආමානයේ පාඨාංක ගැනීමේ දී පරිසර උෂ්ණත්වය ඉහල ගොස් තිබීම . c) ආමානයේ ඉද්ද හා කිණිහිරය අතර අපද්‍රව්‍ය තැන්පත් වී තිබීම . d) ආමානයේ කිණිහිරයේ අග ගෙවී ගොස් තිබීම .

#4. රබර් නලයක විශ්කම්භය මැනීමට වඩාත් සුදුසු මිනුම් උපකරණය වන්නේ,

finish

ඔබේ අදහස් හා ප්‍රශ්න ඇතුළත් කරන්න.